Wentylatory 125 W–500 kW: nowe wymagania UE od 24 lipca 2026 r.

Od 24 lipca 2026 r. przy wprowadzaniu do obrotu w Unii Europejskiej wielu wentylatorów o poborze mocy od 125 W do 500 kW trzeba stosować nowe wymagania ekoprojektu. Obejmują one nie tylko minimalną sprawność, lecz także sposób wykonywania pomiarów, zakres dokumentacji oraz informacje udostępniane na produkcie i w internecie. Zmiana dotyczy również urządzeń produkowanych w Chinach i wentylatorów wbudowanych w inne wyroby.

Co zaczęło obowiązywać 24 lipca 2026 r.?

Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/1834 ustanawia wymagania ekoprojektu dla wentylatorów napędzanych silnikami o poborze mocy elektrycznej od 125 W do 500 kW w punkcie najwyższej sprawności. Akt został później technicznie zmieniony rozporządzeniem Komisji (UE) 2025/2481. Oba rozporządzenia są bezpośrednio stosowane w państwach UE.

Akt podstawowy wszedł w życie 24 lipca 2024 r., ale większość jego wymagań stosuje się od 24 lipca 2026 r. Od tej daty zastąpił on wcześniejsze rozporządzenie (UE) nr 327/2011. Nie jest to zatem zapowiedź ani projekt, lecz obowiązujący zestaw wymagań dla produktów wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do użytku.

Jakie wentylatory są objęte?

Zakres obejmuje m.in. wentylatory osiowe, promieniowe, diagonalne, poprzeczne i strumieniowe, jeżeli spełniają kryteria techniczne określone w rozporządzeniu. Przepisy stosuje się także wtedy, gdy wentylator jest zintegrowany z innym produktem, np. maszyną, centralą wentylacyjną lub urządzeniem przemysłowym.

Samodzielne wentylatory bywają klasyfikowane w pozycji CN 8414 59, jednak rozporządzenie nie buduje zakresu na kodach celnych. Wentylator wbudowany może być klasyfikowany pod kodem całego urządzenia. Dlatego weryfikacja zgodności powinna rozpoczynać się od dokumentacji konstrukcyjnej i danych znamionowych, a nie od samego kodu TARIC.

Najważniejsze wyłączenia

Przepisów nie stosuje się m.in. do:

• wirników zamontowanych na wale silnika wyłącznie w celu chłodzenia tego silnika;
• określonych wentylatorów zintegrowanych z pralkami i pralkosuszarkami o maksymalnym poborze mocy do 3 kW;
• określonych wentylatorów w okapach kuchennych, gdy łączny maksymalny pobór mocy przypisany wentylatorom nie przekracza 280 W;
• wentylatorów osiągających punkt najwyższej sprawności przy co najmniej 8000 obr./min;
• wentylatorów strumieniowych o maksymalnym poborze mocy poniżej 750 W;
• urządzeń zaprojektowanych i sprzedawanych wyłącznie do niektórych zastosowań specjalnych, np. w atmosferach wybuchowych, instalacjach jądrowych, schronach lub w skrajnych temperaturach określonych w rozporządzeniu.

Wyłączenia należy interpretować ściśle. Sama możliwość zastosowania wentylatora w trudnym środowisku nie wystarczy. Produkt musi być przeznaczony wyłącznie do wskazanego zastosowania oraz odpowiednio zaprojektowany i oferowany.

Nowe minimalne poziomy sprawności

Rozporządzenie wprowadza minimalną sprawność obliczaną w zależności od rodzaju wentylatora, poboru mocy, kategorii pomiaru i kategorii sprawności. Inne wartości oraz równania dotyczą m.in. wentylatorów osiowych, promieniowych, diagonalnych, poprzecznych i strumieniowych.

To oznacza, że deklaracja fabryki typu „high efficiency” albo sam raport dla silnika nie wystarczą. Trzeba wykazać zgodność kompletnego zespołu wentylatora zgodnie z właściwą kategorią pomiarową i metodą obliczeń. Raport powinien jednoznacznie identyfikować badany model, konfigurację, silnik, sterowanie oraz warunki pomiaru.

Jakie informacje musi zapewnić producent?

Dla modelu objętego przepisami trzeba zgromadzić wartości deklarowane i dane umożliwiające ich zweryfikowanie. W zależności od konstrukcji obejmują one m.in. typ wentylatora, pobór mocy, sprawność, kategorię pomiaru, kategorię sprawności, klasę sprawności, prędkość obrotową, przepływ, ciśnienie i rok produkcji.

Wymagane informacje muszą znaleźć się w dokumentacji technicznej, karcie produktu lub instrukcji oraz — w zakresie wskazanym w akcie — na bezpłatnie dostępnej stronie internetowej. Rozporządzenie przewiduje również trwałe oznaczenia umieszczane przy tabliczce znamionowej. Informacje internetowe mają pozostać dostępne przez 20 lat od wprowadzenia do obrotu ostatniej sztuki danego modelu.

Co musi sprawdzić importer z Chin?

Importer nie powinien poprzestawać na ogólnym certyfikacie lub deklaracji obejmującej całą serię. Przed wysyłką warto przeprowadzić kontrolę model po modelu:

1. Ustal zakres. Potwierdź pobór mocy w punkcie najwyższej sprawności, typ wentylatora, przeznaczenie i ewentualne wyłączenie.
2. Powiąż dokumenty z produktem. Numery modeli na raporcie, deklaracji, tabliczce, instrukcji, fakturze i opakowaniu powinny być spójne.
3. Zweryfikuj obliczenia. Zażądaj danych źródłowych oraz informacji o kategorii pomiaru i zastosowanej metodzie.
4. Sprawdź deklarację zgodności. Powinna uwzględniać rozporządzenie (UE) 2024/1834 w aktualnym brzmieniu, jeżeli akt ma zastosowanie do produktu.
5. Skontroluj oznaczenia. Porównaj projekt tabliczki znamionowej i pozostałe wymagane informacje z rzeczywistą sztuką przed wysyłką.
6. Zabezpiecz informacje internetowe. Ustal, kto utrzyma stronę z danymi i jak importer otrzyma kopię, jeżeli dostawca zmieni domenę albo zakończy działalność.
7. Ureguluj zmiany konstrukcyjne. Fabryka nie może bez zgody zastąpić silnika, sterownika, wirnika ani materiału wpływającego na deklarowane parametry.

Jeżeli producent spoza UE nie ustanowił odpowiedniego przedstawiciela, importer musi dopilnować spełnienia obowiązków przypisanych mu w unijnym systemie zgodności, w tym dostępności deklaracji i dokumentacji dla organu nadzoru. W praktyce brak danych od fabryki może uniemożliwić bezpieczne wprowadzenie modelu na rynek.

Części zamienne, naprawy i aktualizacje

Rozporządzenie zawiera wymagania dotyczące dostępności części zamiennych oraz informacji naprawczych. Początek okresu dostępności określonych części przypada nie później niż 24 lipca 2028 r. albo dwa lata po wprowadzeniu do obrotu pierwszej sztuki modelu — zależnie od tego, która data jest późniejsza. Długość dostępności zależy od rodzaju części i konkretnego obowiązku, dlatego nie należy sprowadzać wszystkich wymagań do jednego terminu.

Przewidziano także bezpłatne aktualizacje oprogramowania układowego i zabezpieczeń, jeżeli są one istotne dla działania produktu. W umowie z dostawcą warto określić czas dostarczania części, cennik, dostęp do instrukcji naprawczych, okres aktualizacji oraz format danych technicznych.

Czy istnieje okres przejściowy dla integracji?

Tak. Zmienione przepisy przewidują szczególną możliwość dla wentylatora przeznaczonego wyłącznie do integracji z innym produktem. Do 24 lipca 2027 r. może on pod określonymi warunkami korzystać z wcześniejszych wymagań. Nie jest to jednak ogólne przedłużenie dla wszystkich wentylatorów.

Przed skorzystaniem z tej możliwości trzeba sprawdzić łączne warunki z aktualnej wersji rozporządzenia oraz udokumentować wyłączne przeznaczenie do integracji. Zapas magazynowy, zmiana etykiety albo deklaracja handlowa bez powiązania z konkretnym produktem zintegrowanym nie powinny być traktowane jako automatyczna podstawa wyjątku.

Checklista przed kolejnym zamówieniem

• lista modeli i konfiguracji objętych zamówieniem;
• pobór mocy w punkcie najwyższej sprawności;
• typ wentylatora i kategoria pomiarowa;
• raport oraz arkusz obliczeń dla dokładnego modelu;
• aktualna deklaracja zgodności;
• projekt tabliczki znamionowej i wymaganych oznaczeń;
• instrukcja, karta techniczna i adres strony z danymi;
• wykaz części, okres dostępności i procedura zamawiania;
• zobowiązanie fabryki do informowania o każdej zmianie konstrukcyjnej;
• prawo do audytu dokumentów i regres za koszty niezgodności.

Najczęstsze pytania

Czy przepisy dotyczą wyłącznie wentylatorów z Chin?

Nie. Wymagania są neutralne co do pochodzenia i dotyczą produktów wprowadzanych na rynek UE. Import z Chin jest objęty na takich samych zasadach jak import z innych państw.

Czy CN 8414 59 oznacza automatyczne objęcie rozporządzeniem?

Nie. Kod może pomóc zidentyfikować kategorię towaru, ale o zastosowaniu aktu przesądzają jego definicje, parametry, konstrukcja i przeznaczenie.

Czy wentylator wbudowany w maszynę również podlega wymaganiom?

Co do zasady zakres obejmuje również wentylatory zintegrowane z innymi produktami, chyba że zachodzi konkretne wyłączenie lub prawidłowo udokumentowany przepis przejściowy.

Czy starszy model można nadal importować po 24 lipca 2026 r.?

Liczy się moment wprowadzenia konkretnej sztuki do obrotu oraz spełnienie warunków właściwych przepisów. Sam fakt, że model był wcześniej produkowany lub sprzedawany poza UE, nie tworzy automatycznego prawa do dalszego importu.

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/1834 — EUR-Lex
• Tekst skonsolidowany rozporządzenia 2024/1834
• Rozporządzenie zmieniające (UE) 2025/2481 — EUR-Lex

Materiał ma charakter informacyjny. Przed wprowadzeniem konkretnego modelu do obrotu należy ocenić jego konstrukcję, przeznaczenie i dokumentację w aktualnym stanie prawnym.